Plaatmateriaal en kantenband: wat kost een kast echt

Vraag drie schrijnwerkers wat een kast kost en je krijgt drie antwoorden, want twee van de drie rekenen met vierkante meters. Dat is de eenvoudigste manier om jezelf tekort te doen.

Je koopt platen, geen vierkante meters

Een plaat berken multiplex is 2500 × 1250 mm: 3,125 m². Zaag je er 2,2 m² uit, dan heb je één plaat betaald, niet 2,2 m². De rest ligt in je werkplaats en wordt met wat geluk ooit een schap. Reken je op oppervlakte plus 10% snijverlies, dan reken je in dit geval 2,42 m² aan — en betaal je zelf 3,125 m².

Daarom rekent het portaal de materiaalkost met hele platen uit de plaatindeling. Binnen een project worden de platen één keer geteld en verdeeld over de kasten naar hun aandeel, zodat je een plaat die twee kasten delen niet dubbel aanrekent. Hoe je de stukken zo op de plaat legt dat er weinig overblijft, lees je bij zaagverlies en restplaten beperken.

De gangbare plaatmaten

Een kleerkast van 2100 mm hoog heeft zijkanten en deuren van 2000 mm (de sokkel zit in die hoogte) en past met 440 mm over uit een plaat van 2440 mm. De plaatlengte telt pas bij hogere kasten: kies je materiaal dus mee op basis van je hoogste paneel. Hoe dik die plaat moet zijn, lees je bij welke plaatdikte voor een kast.

Kantenband: meer meters dan je denkt

Een kleerkast van 1000 × 2100 × 600 met twee deuren, een schap en twee binnenladen komt in het portaal aan 26 lopende meter band: de kanten die in de zaaglijst aangeduid staan, plus 10% verlies. Plak je werkelijk alle zijden van alle stukken af, dan zit je rond de 60 meter. Dat verschil zie je terug op je factuur. Welk materiaal en welke dikte bij welke kant past, lees je bij kantenband kiezen.

Reken naast de band ook de lijm en de tijd. Aanbrengen is één ding, afwerken — bijsnijden, schuren, breken — kost nog iets meer: in de schatting van het portaal 0,03 uur per meter tegenover 0,02 voor het aanbrengen. Die tijden staan per lopende meter in de instellingen, want ze hangen volledig af van je machine: een kantenaanlijmer met voorfrees haalt een veelvoud van een strijkijzer.

Wat verder meetelt en meestal vergeten wordt

• Houtlijm voor de korpusverbindingen, en de tijd om te lijmen en te klemmen.
• Schuurmateriaal: een schuurschijf gaat niet eeuwig mee.
• Beslag: scharnieren, geleiders, plankdragers, schroeven of deuvels. Bij een keuken is dit vaak de grootste post na het plaatmateriaal.
• Afvalafvoer. Een kast geeft een halve container restplaat en verpakking.
• Opmeting, reistijd, verplaatsing per kilometer, plaatsing en opkuis. Dat zijn geen kasten, maar ze staan wel op je factuur.

Marge is geen winst

Een marge van 15% op inkoop dekt je bestelkosten, je voorraad, de plaat die beschadigd binnenkwam en het stuk dat je verkeerd zaagde. Wat overblijft is winst. Zet de marge per categorie: op plaatmateriaal ligt ze doorgaans lager dan op beslag, waar je vaker kleine bestellingen doet.