Een inbouwkast in een scheve nis opmeten

Meet een scheve nis op drie breedtes (boven, midden, onder), drie hoogtes (links, midden, rechts) en twee dieptes (vooraan en achteraan). Neem van elke reeks de kleinste maat, maak het korpus daarbinnen en werk het verschil weg met stelstroken die je op de werf tegen de muur afschrijft. Het korpus blijft zo rechthoekig, ook als de muren dat niet zijn.

Wat je meet, en waarmee

Een rolmeter of lasermeter, een lange waterpas en een blad papier zijn genoeg. Schrijf elke maat op met haar plaats: ‘1238’ zegt je over een kwartier niets meer, ‘breedte midden 1238’ wel.

• Breedte. Boven (net onder het plafond), in het midden en onderaan (net boven de vloer).
• Hoogte. Van vloer tot plafond, links, in het midden en rechts.
• Diepte. Vooraan en achteraan, op dezelfde hoogte. Versmalt de nis naar achter, hou dan de kleinste diepte aan.
• Daarnaast. Meet de twee diagonalen en leg een waterpas op de vloer. Is het verschil tussen de diagonalen enkele millimeters, dan sta je voor een gewone scheve nis; zijn het centimeters, dan zoek je beter eerst uit waarom. Noteer ook plinten, lijsten, stopcontacten en leidingen die in de nis zitten.

De kleinste maat is je rekenmaat

Een stijf korpus past alleen als het op het smalste en het laagste punt past. Daarom reken je met de kleinste breedte en de kleinste hoogte, en trek je daar de ruimte voor de stelstroken en de stelvoeten van af. Een voorbeeld met een nis die van boven naar onder iets versmalt:

Met twee stelstroken die 60 mm zichtbaar blijven, wordt de kastbreedte 1232 − 2 × 60 = 1112 mm. In de hoogte gaan een passtrook van 60 mm boven en 25 mm verstelbereik van de stelvoeten eraf: 2339 − 60 − 25 = 2254 mm. De diepte houd je op 612 mm of minder, dus 600 mm past. Dat is dezelfde kast van 1112 × 2254 × 600 mm waarvan het artikel over de prijs van een inbouwkast op maat alle posten uitrekent.

Stelstroken: de ruimte die je wegwerkt

Een stelstrook is een brede lat of strook plaat die links, rechts en boven tegen de kast aansluit en tegen de muur wordt afgeschreven. Je zaagt ze breder dan je ze zichtbaar wil, trekt op de werf het verloop van de muur over op de strook en schaaft of schuurt tot aan de lijn. Die extra breedte, de overmaat, bepaalt hoeveel scheefte je kan opvangen.

In het voorbeeld loopt de nis in de breedte 1245 − 1232 = 13 mm uit het lood. De stroken krijgen in Kastenbouwer standaard 15 mm overmaat, en dan waarschuwt het portaal over die overmaat met twee meldingen. De eerste gaat over de breedte:

De nis loopt 13 mm uit het lood. Geef de stelstroken minstens 18 mm overmaat; nu is dat 15 mm.

De regel erachter: de overmaat moet minstens het verschil tussen de grootste en de kleinste breedte zijn, plus 5 mm zodat je niet op de rand werkt. Met 20 mm overmaat verdwijnen de meldingen over de overmaat, en staan deze stroken in de zaaglijst:

De staanders zijn 2314 mm lang: de kast van 2254 mm plus de 60 mm van de passtrook. Op het smalste punt van de nis blijft van de 80 mm breedte 60 mm zichtbaar en schaaf je de 20 mm overmaat weg; waar de nis breder is, schaaf je minder weg en blijft de strook tot 13 mm breder zichtbaar. De passtrook boven heeft dezelfde overmaat, en daar telt het hoogteverschil van de nis: hier 12 mm (2351 − 2339). Net als bij de breedte moet de overmaat minstens dat verschil plus 5 mm zijn, dus 17 mm. Bij de standaard 15 mm is dat de tweede melding:

De nis is links, in het midden en rechts niet even hoog: 12 mm verschil (2339 tot 2351 mm). Geef de passtrook boven minstens 17 mm overmaat; nu is dat 15 mm.

Met 20 mm overmaat past het hoogteverschil ruim: staan de stelvoeten 25 mm omhoog, dan is de spleet onder het plafond 60 mm op het laagste punt en 72 mm op het hoogste, en blijft er 8 mm van de strook over. Het portaal rekent die spleet maar gedeeltelijk na: het gaat uit van stelvoeten die helemaal omhoog staan en meldt het als de spleet op het laagste punt van de nis (hier 2339 − 25 − 2254 = 60 mm) groter is dan de passtrook (80 mm). De spleet op het hoogste punt en bij een lagere stand van de stelvoeten reken je zelf na: staan ze helemaal laag, dan is de spleet op het laagste punt 85 mm en dekt de strook van 80 mm ze niet.

Daarnaast waarschuwt het portaal voor drie dingen. Heeft de kast opdekdeuren, laat de stelstroken dan gelijk met het deurfront of erachter staan: volgens Kastenbouwer heeft een opdekdeur van 18 mm ongeveer 20 mm vrij nodig naast zich om 90° open te gaan, dus kijk het na met het scharnier dat je gebruikt. Een inliggende deur draait binnen het korpus en geeft die melding niet. Heeft de kast laden, dan mogen de stroken niet over de frontopening vallen. En in elke nis geldt dat de vloer zelden waterpas ligt: zet de kast op stelvoeten en pas de sokkel op de werf aan.

Wat Kastenbouwer hiervan doet, en wat niet

Kies je in Kastenbouwer het kasttype ‘Nis-inbouwkast met stelstroken’ (de pagina over de inbouwkast legt het idee erachter uit), dan krijg je een deel ‘De nis opmeten’ met precies die zes maten en de twee dieptes, naast de zichtbare breedte van de strook, de overmaat en het verstelbereik van de stelvoet. Het portaal rekent dan uit welke kastbreedte en welke hoogte bij de kleinste nismaten horen. Het meldt het als de breedte daar niet mee klopt, als de kast hoger is dan de laagste nishoogte toelaat, en als ze zoveel lager is dat de passtrook het gat erboven niet meer dicht krijgt; een kast die maar iets lager is, meldt het niet. Het controleert ook of de overmaat van de stelstroken groot genoeg is voor het verschil in breedte dat je mat, of die van de passtrook groot genoeg is voor het verschil in hoogte, en of de nis naar achter versmalt. De spleet op het hoogste punt van de nis en bij een lagere stand van de stelvoeten reken je zelf na.

De stelstroken en de passtrook komen als aparte onderdelen in de zaaglijst, met een opmerking als ‘zichtbaar 60 mm, 20 mm overmaat om af te schrijven’. In het pakket Pro telt de kostprijs het aftekenen en inpassen mee in de werktijd, zodat dat werk niet gratis in je offerte verdwijnt.

Wat het niet doet: de kastbreedte voor je invullen, scheve muren tekenen of het afschrijven zelf vervangen. Tekening en korpus blijven rechthoekig; het werk met de passer blijft op de werf. Hoe de tekening eruitziet, zie je in tekening en 3D, de stroken in de lijst staan bij de zaaglijst, en hoe je van een schets tot de zaaglijst komt, zie je in de tweede video hieronder.

Waar je nog rekening mee houdt

De stroken zijn in de zaaglijst gewone onderdelen: ze staan ook op de plaatindeling, en hun zichtzijde krijgt kantenband. Hoeveel en welke, lees je in kantenband kiezen. Stroken en korpus hebben standaard dezelfde dikte, 18 mm; wat een andere dikte met de maten doet, staat in welke plaatdikte voor een kast. Wie veel nissen opmeet, vindt op de pagina voor schrijnwerkers hoe het van opmeting tot offerte loopt.